KLİNİK ARAŞTIRMALARDA BİYOİSTATİSTİK ANALİZİN ÖNEMİ VE MEDİKAL YAYINLARDA YAPILAN ÖNEMLİ İSTATİSTİK YANLIŞLARI

Arzu ÇALIŞGAN*

1.Klinik Araştırma Kongresi,2013


Kullanım alanı gün geçtikçe genişleyen istatistik biliminin de kullanıldığı alana göre şekillenmesi, özgünleşmesi kaçınılmaz olmuştur. Tıp, biyoloji gibi “canlı” yı konu alan pozitif bilimlerde durumun hassasiyeti nedeniyle araştırmalar daha dikkatli ele alınmalı, her zaman en uygun, en doğru yöntem kullanılarak analiz edilmelidir. Biyoistatistiğin önemi burada ortaya çıkar.Klinik araştırmanın tasarım aşamasından, örneklem hesabına, veri toplanmasından , analiz kısmına kadar her aşamasının bilimsel bir tabana oturması için Biyoistatistik bilgisine veya danışmanlığına ihtiyaç vardır.

Çalışma amaçlarına uygun sonuçların elde edilebilmesi için klinik araştırma tasarlanırken, protokolün yazılma aşamasında, özellikle de istatistik analiz planının hazırlanmasında biyoistatisikçi ile beraber çalışılmalıdır.Yine aynı şekilde doğru örneklem sayısının bulunması için uygulanan doğru hesaplama tekniğinin ve örneklemin anakütleyi temsil edecek şekilde seçilmesinde uygulanması zorunlu olan yöntemler (randomizasyon, katmanlama, vs. gibi) biyoistatistikçi tarafından belirlenmelidir.Klinik araştırmaların istatistik analizi yapılırken klinisyen ile istatistikçinin sürekli iletişim halinde bulunması ortaya çıkacak analiz raporunun çalışma protokolü amaçlarına uygun ve doğru olmasını sağlar.

Günümüzde ciddi dergilerde bile istatistiksel hatalarla dolu, güvenirliği tartışılır yayınlar yer almaktadır.

Bu çalışma kapsamında tüm bu çalışmalardan ve deneyimlerden elde edilen bulgulara göre bilimsel çalışmanın güvenirliğini etkileyen en önemli istatistiksel hatalar Planlama, Örneklem, İstatistiksel yöntem, Yorumlama başlıkları altında sınıflandırılarak klinisyen, araştırmacı ve biyoistatistikçiklerin tıbbi yayın değerlendirmede daha seçici olmaları için dikkat etmeleri gereken noktalara dikkat çekilecektir

Anahtar Kelimeler: Biyoistatistik, Klinik Araştırma, Hata, İstatistik Analiz, Planlama